Αιματουρία στην παιδική ηλικία

Η Αιματουρία ορίζεται ως η  παρουσία ηυξημένου αριθμού ερυθρών αιμοσφαιρίων στα ούρα.

Διακρίνεται σε μακροσκοπική που είναι ορατή διά γυμνού οφθαλμού και μικροσκοπική που ανιχνεύεται με μικροσκόπηση ούρων ή με ειδικές ταινίες ανίχνευσης αιμοσφαιρίνης στα ούρα. Μπορεί να είναι παροδική, μόνιμη ή διαλείπουσα και συμπτωματική ή ασυμπτωματική. Επίσης να είναι μεμονωμένη ή σε συνδυασμό με λευκωματουρία , άλλα εργαστηριακά ευρήματα και κλινικές εκδηλώσεις.

Η επικρατούσα άποψη για τον ορισμό της αιματουρίας είναι για ≥ 3 ερυθρά αιμοσφαίρια/κοπ από  φυγοκεντριμένο ίζημα 10 κ.εκ. ούρων που ανευρίσκονται σε διάρκεια 4 εβδομάδων εξετάζοντας 1 δείγμα/εβδομάδα.

Η αλλαγή του συνήθους χρώματος των ούρων δεν σημαίνει πάντα αιματουρία.Αιτίες  είναι τα πολύ πυκνά ούρα,παρουσία ορισμένων φαρμάκων,παρουσία φυσικών ή τεχνητών χρωστικών,

προϊόντα μεταβολικών διαταραχών, παρουσία χολοχρωστικών,μυοσφαιρίνης από λύση των μυών ή αιμοσφαιρίνης από αιμόλυση ερυθρών αιμαοσφαιρίων.

Η συχνότητα της μακροσκοπικής αιματουρίας είναι 1.3 ανά 1000 παιδιά και της μικροσκοπικής αιματουρίας 3–4% σε παιδιά ηλικίας 6 -15 ετών σε ένα δείγμα ούρων.

Η αιματουρία διακρίνεται σε προερχόμενη από τον νεφρό (σπειραματική) και κατώτερου ουροποιητικού (εξωνεφρική).Τα ευρήματα της μικροσκοπικής εξέτασης των ούρων με μικροσκόπηση αντιθέτου φάσεως (phase contrast) βοηθούν στον προσδιορισμό της πηγής της αιματουρίας  και τα κυριότερα είναι η δυσμορφία των ερυθρών αιμοασφαιρίων,η παρουσία κυλίνδρων, το χρώμα, η παρουσία λευκώματος, η παρουσία κρυστάλλων και τα πήγματα αίματος.

Τα αίτια της Μακροσκοπικής αιματουρίας είναι πολλά:

  • Ουρολοίμωξη
  • Καλοήθης ουρηθρορραγία των εφήβων
  • Σπειραματονεφρίτιδες (ΣΕΛ ,ΜΥΠΣΝ,ΜΝ,IgAN, HSN)
  • Μεταστρεπτοκοκκική σπειραματονεφρίτιδα
  • Τραύμα – Εντονη άσκηση
  • Νεφρολιθίαση
  • Αποφρακτική υδρονέφρωση – Ανατομικές ουρολογικές ανωμαλίες
  • Καλοήθης οικογενής αιματουρία (Νόσος λεπτής βασικής μεμβράνης <10%)
  • Σύνδρομο Alport’s
  • Πολυκυστικές νόσοι των νεφρών
  • Κακοήθειες νεφρών (Wilm’s)
  • Αιμορραγική κυστίτιδα (αδενοϊός)
  • Καλοήθεις και κακοήθεις όγκοι ουροδόχου κύστης
  • Αιμορραγικές διαθέσεις
  • Αγγειϊτιδες, – Ουραιμικό αιμολυτικό σύνδρομο
  • Θρόμβωση νεφρικής φλέβας ή αρτηρίας
  • Σύνδρομο Καρυοθραύστη (Nutcracker syndrome)
  • Φάρμακα (κυκλοφωσφαμίδη)
  • Κακοποίηση
  • Ιδιοπαθής

Τα αίτια της μικροσκοπικης αιματουρίας σε μεγάλες μελέτες με μεγάλο αριθμό παιδιών και έλεγχο με βιοψία νεφρού και ηλεκτρονικό μικροσκόπιο έδειξαν :

47% χωρίς ευρήματα

34% Νοσος της λεπτής βασικής μεμβράνης ( Οικογενής αιματουρία)

16% ΙgA Νεφροπάθεια

2% Μεταστρεπτοκοκκική νεφρίτιδα

1% Μεμβρανώδης νεφροπάθεια

<1% Σύνδρομο Αlport’s και μεσαγγειοϋπερπλαστική νεφρίτιδα

Για την διαφορική διάγνωση συμβάλουν σημαντικά :

  1. Οικογενειακό ιστορικό για κληρονομικές νεφροπάθειες
  2. Λεπτομερές ιστορικό παιδιού και ενδελεχής κλινική εξέταση για ανεύρεση στιγμάτων συμβατών με παθολογικές οντότητες που συνοδεύονται με αιματουρία.
  3. Η επιλογή του κατά περίπτωση κατάλληλου Εργαστηριακού ελέγχου
  4. Η βιοψία νεφρού και η εξέταση του δείγματος με ηλεκρονικό μικροσκόπιο
  5. Ο Χρωμοσωμιακός και Γενετικός έλεγχος

Η Θεραπευτική αντιμετώπιση καθορίζεται από τις διεθνεις κατευθυντήριες οδηγίες για κάθε τύπο νεφροπάθειας και απαιτεί πολλές φορές μακροχρόνια αντιμετώπιση .